Welke thermostaatstand is ’s nachts het slimst: 15, 17 of 19 graden?

Het is een kwestie die in veel Nederlandse huishoudens opduikt zodra het ’s avonds vroeger donker en kouder wordt. Zet je de thermostaat voor het naar bed gaan een stuk lager, of houd je hem gewoon aan omdat je ’s morgens toch weer moet opwarmen? Het eerlijke antwoord is dat dit afhangt van het type verwarming in je woning.

Voor het ene huis levert een flinke nachtelijke verlaging voordeel op, voor het andere niet. Heb je een warmtepomp, dan krijg je juist een advies dat indruist tegen wat veel mensen al jaren gewend zijn.

De klassieke situatie: cv-ketel met radiatoren

Heb je een gewone cv-ketel met radiatoren, dan is 15 graden ’s nachts een goede richtlijn. Dat is ook het advies van Milieu Centraal, de onafhankelijke organisatie die Nederlanders voorlicht over energie en duurzaamheid. Volgens hen kost het minder energie om je huis ’s ochtends weer op te warmen dan om de woonkamer de hele nacht op dagtemperatuur te houden.

Veel mensen geloven dat precies het omgekeerde waar is. De gedachte is logisch: als de ketel ’s ochtends vol aanslaat om de kamer weer warm te krijgen, dan verdampt je besparing toch? Het klinkt aannemelijk, maar de natuurkunde werkt anders.

Waarom een koeler huis minder warmte lekt

Stel dat je woonkamer ’s avonds 19 graden is. Staat de thermostaat op 19, dan springt de verwarming bij zodra de kamer ook maar een beetje afkoelt. Je houdt het huis dus de hele nacht op temperatuur, ook als je er niets van merkt omdat je ligt te slapen.

Zet je hem op 15, dan mag de temperatuur eerst een paar graden zakken. En daar zit de clou: hoe kleiner het verschil tussen binnen en buiten, hoe minder warmte je huis verliest via muren, ramen en kieren. Een koeler huis lekt dus minder warmte weg, en daardoor bespaar je per saldo gas, ook al voel je de radiatoren bij het ontbijt weer warm worden.

Vergelijk het met een pan water op het vuur. Een kokende pan verliest veel meer warmte aan de keuken dan een lauwe. Je huis werkt op dezelfde manier: hoe warmer je het binnen houdt ten opzichte van buiten, hoe harder de warmte naar buiten wil.

Wat dat getal op je scherm eigenlijk betekent

Hier zit een misverstand waar veel mensen in trappen. Die 15 graden op het display betekent niet dat je woonkamer naar 15 graden zakt. Het is de temperatuur waarbij de verwarming weer mag aanslaan.

Blijft jouw woonkamer tijdens een zachte nacht vanzelf op 17 graden hangen, dan hoeft de ketel voor die kamer dus helemaal niet aan te gaan. Je huis koelt in de praktijk vaak minder snel af dan je denkt, zeker als het goed geïsoleerd is.

Een uurtje eerder terugschakelen

Nog een handig inzicht: je hoeft niet te wachten tot je de trap op loopt. Een huis met radiatoren blijft nog een tijdje lekker warm nadat de verwarming terugschakelt. Ga je meestal om elf uur slapen, dan kun je een klokthermostaat met gewone radiatoren al om tien uur laten terugschakelen.

Op de bank merk je dat laatste uur nauwelijks verschil, terwijl de ketel al een stuk minder hoeft te doen. Wie een programmeerbare of slimme thermostaat heeft, kan dit eenmalig instellen en er daarna niet meer aan denken.

Vloerverwarming: een stuk geduldiger

Heb je vloerverwarming met een cv-ketel, dan ligt het anders. Wil je ’s nachts toch lager, dan is 17 of 18 graden een nuttig vertrekpunt. Een vloer geeft nog lang warmte af nadat de verwarming uit gaat, maar heeft ook veel tijd nodig om weer op te warmen.

Dat merk je vooral ’s ochtends. Is de woonkamer pas echt aangenaam op het moment dat jij de deur uit gaat naar je werk, dan past een kleinere nachtverlaging beter bij jouw ritme. Anders verwarm je vooral een lege kamer.

Warmtepomp? Laat hem gewoon staan

En dan de groep waarvoor het bekende advies helemaal niet opgaat. Heb je een warmtepomp met vloerverwarming, dan raadt Milieu Centraal aan om de temperatuur ’s nachts gelijk te houden. Staat hij overdag op 19 graden, dan kun je hem bij het slapengaan gewoon op 19 laten staan.

Een warmtepomp werkt namelijk het fijnst met een rustige, gelijkmatige temperatuur. Laat je het huis ’s nachts flink afkoelen, dan moet het systeem ’s ochtends hard werken om dat weer in te halen, en daar is het minder op gemaakt dan een cv-ketel.

Hybride warmtepomp: het midden

Heb je een hybride warmtepomp met radiatoren, dan zit je er een beetje tussenin. Daar past vaak wél een kleine verlaging, denk aan één tot twee graden onder je dagtemperatuur.

Zo hoeft de installatie ’s ochtends geen groot temperatuurverschil weg te werken. Je bespaart een beetje, zonder dat het systeem in de ochtendspits op volle toeren moet draaien.

Even op een rij

  • Cv-ketel met radiatoren: ’s nachts rond 15 graden, eventueel een uur voor bedtijd al terugschakelen.
  • Cv-ketel met vloerverwarming: een kleinere verlaging, rond 17 of 18 graden.
  • Warmtepomp met vloerverwarming: temperatuur gelijk houden, dag en nacht.
  • Hybride warmtepomp met radiatoren: één tot twee graden onder je dagtemperatuur.

Probeer het eens uit in je eigen huis

Geen huis is hetzelfde. Isolatie, de ligging van je woning en je eigen ritme maken allemaal uit. Het kan daarom verhelderend zijn om eens te kijken hoe warm het ’s ochtends écht is als je beneden komt, voordat de verwarming weer aanslaat.

Wie dat een paar ochtenden bijhoudt, ziet al snel of de nachtstand bij jou goed is afgesteld. En wie weet maakt het eind aan die eeuwige discussie bij jullie thuis.

Bron: Kijknieuws