Twee buren rijden in exact dezelfde auto, maar de een woont sinds kort aan de andere kant van de provinciegrens. Toch gaat de een volgend jaar tientallen euro’s meer aan wegenbelasting betalen dan de ander. Vanaf 1 januari 2027 stijgt de motorrijtuigenbelasting in het hele land, al hangt af van de woonplaats hoe zwaar die stijging uitpakt.
Iedereen betaalt meer, sommigen nog wat meer
Voor iedereen geldt dezelfde basis. Het Rijk koppelt de wegenbelasting elk jaar aan de inflatie, en het Belastingplan 2027 bepaalt dat het tarief per 1 januari met 2,6 procent stijgt. Bij een gemiddelde benzineauto van 1.351 tot en met 1.450 kilo komt dat neer op zo’n 20 euro extra per jaar.
Voor bewoners van Noord-Holland, Groningen, Drenthe en Zeeland blijft het daarbij. Die vier provincies houden hun eigen deel van de belasting gelijk. In de overige acht provincies komt er nog een provinciale verhoging bovenop, en daar zit het venijn.
Wat zijn opcenten eigenlijk?
Je wegenbelasting bestaat uit twee delen. Het grootste deel gaat naar het Rijk, maar een flink stuk gaat naar je eigen provincie. Die provinciale opslag heet opcenten: een percentage dat de provincie rekent over een vast basisbedrag, afhankelijk van het gewicht en de brandstof van je auto.
Elke provincie mag zelf bepalen hoeveel opcenten ze vraagt, binnen een wettelijk maximum. Rekent een provincie 100 opcenten, dan betaal je dat basisbedrag precies één keer.
Voor provincies is dit een belangrijke eigen inkomstenbron, bijvoorbeeld voor wegen, bruggen en openbaar vervoer. De Provinciale Staten stellen de tarieven elk najaar vast bij de behandeling van de begroting.
Gelderland en Limburg zijn de klos
De grootste provinciale sprong maken Gelderland en Limburg. Gelderland gaat van 98,3 naar 101,5 opcenten, Limburg van 88,5 naar 92,0. Inclusief de landelijke verhoging betaal je daar voor de gemiddelde benzineauto zo’n 32 euro meer dan dit jaar.
In Zuid-Holland, Fryslân, Noord-Brabant, Utrecht en Overijssel komt de totale stijging uit op ongeveer 28 euro per jaar. In Flevoland gaat het om zo’n 24 euro. Ter vergelijking: in de vier provincies die niets aan hun opcenten veranderen, blijft het bij die 20 euro van het Rijk.
Zuid-Holland blijft de duurste
Kijk je niet naar de stijging maar naar het eindbedrag, dan springt Zuid-Holland eruit. Die provincie gaat van 104,4 naar 106,3 opcenten en blijft daarmee de duurste van het land. Voor de gemiddelde benzineauto betaal je daar in 2027 ongeveer 896 euro per jaar, tegen 868 euro dit jaar.
Noord-Holland is met 82,1 opcenten juist het goedkoopst. Daar kost dezelfde auto volgend jaar ongeveer 816 euro. Het verschil tussen de twee Hollanden komt daarmee uit op zo’n 80 euro per jaar, of grofweg 20 euro per kwartaal.
Na Zuid-Holland volgen Gelderland met 101,5 opcenten, Groningen met 95,7 en Fryslân met 94,4. In euro’s betaal je voor de voorbeeldauto in Gelderland straks zo’n 880 euro, in Groningen 860 en in Fryslân 856. Limburg, Noord-Brabant en Utrecht komen uit op 840 tot 848 euro.

Dieselrijders voelen het nog harder
Rijd je diesel, dan liggen de bedragen een stuk hoger door de extra brandstoftoeslag. Voor een dieselauto in dezelfde gewichtsklasse loopt de jaarlijkse rekening uiteen van ongeveer 1.716 euro in Noord-Holland tot 1.800 euro in Zuid-Holland. Ook hier dus een verschil van tientallen euro’s, puur door je adres.
Landelijk gemiddeld, gewogen naar het aantal auto’s per provincie, komt de wegenbelasting voor de benzineauto uit het voorbeeld volgend jaar op ongeveer 852 euro. Dit jaar was dat nog zo’n 825 euro. De cijfers komen uit een vergelijking van autoverkoopplatform AutoZoWeg, dat de begrotingen van alle twaalf provincies naast elkaar legde.
Pogingen om de verhoging te stoppen
Helemaal zonder slag of stoot ging het niet. In zes provincies probeerden Statenleden de verhoging tegen te houden of het tarief zelfs te verlagen, maar zonder succes. In Fryslân stemden bijvoorbeeld 33 van de 43 Statenleden tegen een voorstel om de opcenten te bevriezen.
Opvallend is ook hoe ver de provincies in tien jaar uit elkaar zijn gegroeid. Fryslân rekent in 2027 maar liefst 37 procent meer opcenten dan in 2016, Utrecht 22 procent, Noord-Holland 21 procent en Limburg 18 procent. Drenthe vormt de uitzondering: die provincie staat met 92,0 opcenten nog precies op het niveau van 2016.
Wat betekent dit voor jou?
Je hoeft zelf niets te doen: de Belastingdienst past het bedrag automatisch aan en je ziet de nieuwe aanslag vanzelf terug vanaf januari. Wel kan het handig zijn om er rekening mee te houden in je maandbudget.
Wil je precies weten wat je zelf gaat betalen? Op de website van de Belastingdienst staat een rekenhulp waarin je gewicht, brandstof en provincie invult. De bedragen in dit artikel gelden voor een benzineauto van rond de 1.400 kilo, dus een zwaardere of lichtere auto levert andere bedragen op.
Bij twijfel over je financiële situatie: raadpleeg een financieel adviseur.
Eén ding is wel duidelijk: de discussie over de ongelijke wegenbelasting tussen provincies is voorlopig niet voorbij. Zolang elke provincie haar eigen opcenten vaststelt, blijft je postcode meebepalen wat autorijden je kost.
Bron: Metro Nieuws
Ook geschreven door: ANP Persportaal, Dagelijkse Standaard, Accountancy Vanmorgen