Het is ongebruikelijk dat een premier via de ochtendkrant anonieme roddel over zichzelf uit bewindslieden hoort. Dit overkwam Rob Jetten donderdag, juist wanneer hij als minister-president voor het eerst de Algemene Politieke Beschouwingen onder ogen moest zien.
Enkele anonieme ministers uitten zich in het AD kritisch over hun eigen premier. Het meest kwetsende gedeelte: volgens hen beperkt Jetten zich tot beeldregie. De implicatie hiervan: hij neemt voortouw wanneer zaken goed gaan, maar stapt opzij zodra het lastig wordt.
De timing was wreed
Dat de publicatie precies samenviel met het belangrijkste debat van het politieke jaar, maakte het extra ongemakkelijk. Terwijl Jetten het kabinetsbeleid moest verdedigen, ging de wandelgang over één ding: wie in zijn eigen ploeg heeft dit gezegd, en waarom nu?
Volgens ingewijden gaat het vooral om VVD-bewindslieden die moeite hebben met de koers van het kabinet. Bevestigd is dat niet, en de anonimiteit maakt hard toewijzen lastig. Maar het beeld dat zij schetsen, sluit naadloos aan bij de kritiek die de oppositie al weken uit: veel filmpjes, weinig richting.
Wilders ruikt bloed
Geert Wilders opende het debat meteen met het artikel in de hand. Hij sprak van drie messen in de rug en noemde het een motie van wantrouwen vanuit het eigen kabinet. In zijn 27 jaar in de Kamer, zei hij, had hij zoiets nog niet meegemaakt.
Jetten probeerde het luchtig af te doen met een kwinkslag over de bezorgdheid van Wilders voor zijn welzijn. De zaal lachte, maar het ongemak bleef hangen. Een grap dekt geen lek in de ministerraad.
Wie is Rob Jetten ook alweer?
Jetten (D66) leidt sinds dit voorjaar het kabinet dat na een lange formatie tot stand kwam. Hij gold als de nieuwe generatie: jong, digitaal handig, sterk op sociale media. Precies die kwaliteiten worden hem nu door zijn eigen ministers voor de voeten geworpen.
Want de vraag die in Den Haag rondzingt is niet of Jetten goed is voor de camera. Dat weet iedereen. De vraag is of hij ook durft te kiezen als het spannend wordt. Tussen de linkerflank van zijn coalitie en de rechterflank van gedoogpartners als JA21 en de SGP moet iemand knopen doorhakken.
De verspreking waar de Kamer om lachte
Ook Wilders zelf had een ongelukkig moment. Tijdens zijn betoog wilde hij zeggen dat illegale migranten zo snel mogelijk het land uit moesten. Hij zei precies het omgekeerde: het land in. De Kamer barstte in lachen uit, en het fragment ging binnen enkele minuten rond.
Zulke versprekingen zijn menselijk, maar op een debatdag met zoveel spanning worden ze uitvergroot. Dat gold voor Wilders. En het gold, op een ander vlak, ook voor Jetten.
De AI-schaduw van vorige week
Vorige week onthulde de Volkskrant dat een reeks serieuze berichten van Jetten en D66 met behulp van AI-chatbots als ChatGPT en Claude was geschreven. Ook posts over gevoelige onderwerpen, zoals de excuses aan de Molukse gemeenschap.
Jetten reageerde relativerend: een groot deel van Nederland gebruikt tegenwoordig af en toe AI. Maar het voedde precies het frame dat zijn ministers nu intern hanteren. Vorm boven inhoud, beeld boven boodschap.
Een kabinet dat zichzelf beschadigt
Zeven maanden na de start staat de teller op: interne lekken, aanhoudende kritiek uit de oppositie en peilingen waarin een ruime meerderheid ontevreden is. Jetten weigert vooralsnog te kiezen tussen samenwerking met de linker- of rechterflank, en nodigt liever iedereen aan tafel voor gesprekken.
Die benadering, brede steun zoeken en niemand uitsluiten, kan bestuurlijk verstandig zijn. Maar het versterkt ook het verwijt dat de premier uitstelt in plaats van bestuurt. En het geeft ministers die het er niet mee eens zijn, ruimte om anoniem hun ongenoegen te ventileren.
Wat nu?
De komende dagen zal blijken of Jetten de rijen weer kan sluiten of dat de lekken doorgaan. Formeel kan hij zijn ministers ter verantwoording roepen, in de praktijk is dat lastig zonder namen. En zolang die anoniem blijven, blijft de bijnaam beeldregie hangen.
De herfst moet in Den Haag nog beginnen. Maar het politieke seizoen is voor het kabinet-Jetten wel heel ruw geopend.
Premier Jetten krijgt drie messen in zijn rug van zijn eigen collega ministers in het @ADnl vandaag. Dat is ongekend en een motie van wantrouwen vanuit zijn eigen kabinet.
Hou ermee op @MinPres Jetten, niemand vertrouwt u nog.#apb #apb26 #PVV #Jetten pic.twitter.com/4taUVhGnHh
— Geert Wilders (@geertwilderspvv) September 17, 2026
Bron: AD
Ook geschreven door: Joop (BNNVARA), NRC, Dagelijkse Standaard