Veel mensen die na decennia van werkzaamheden aanspraken maken op een AOW-uitkering en tevens over gesparde middelen beschikken, gaan ervan uit dat zij reeds op de hoogte zijn van de voornaamste fiscale en sociale wijzigingen. Echter duikt er vanaf 2027 een herziening op die juist deze doelgroep substantieel kan belasten. Het betreft geen nieuw heffingsinstrument, doch een geleidelijk verdwijnende tegemoetkoming.
De wijziging heeft betrekking op het bedrag dat het CAK in rekening brengt als eigenaar bijdrage voor zorgverlening op lange termijn en het gebruik van beschermde woonvormen. Vooral voor senioren die over enig vermogen beschikken, kan dit jaarlijks resulteren in een aanzienlijk verhoogde uitgave, doordat zij veelal niet volledig begrijpen hoe deze toename ontstaat.
Waar gaat deze wijziging eigenlijk over?
Krijg je zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), bijvoorbeeld in een verpleeghuis of via een persoonsgebonden budget? Dan betaal je daarvoor een eigen bijdrage aan het CAK. Hetzelfde geldt voor beschermd wonen vanuit de Wmo. De hoogte hangt af van je inkomen en vermogen van twee jaar eerder.
Voor de berekening in 2027 kijkt het CAK dus naar je gegevens over 2025. Boven een bepaald toetsbedrag telt een deel van je vermogen mee als extra inkomen. Hoe hoger je spaarsaldo, hoe hoger je bijdrageplichtig inkomen en dus de eigen bijdrage.
De korting die veel AOW’ers niet kennen
Speciaal voor AOW-gerechtigden met inkomen uit sparen of beleggen bestaat de ‘compensatie vervallen ouderentoeslag’, afgekort CVO. Dat is een extra aftrek op het bijdrageplichtig inkomen, bedoeld om te voorkomen dat ouderen met een beperkt pensioen en wat spaargeld een onevenredig hoge eigen bijdrage betalen.
Veel mensen hebben nog nooit van die korting gehoord, omdat het CAK hem automatisch verwerkt. Pas als je de beschikking goed bekijkt, zie je dat er een bedrag van je inkomen is afgetrokken. Juist die korting staat de komende jaren op de tocht.
Afbouw in drie stappen tot 2028
Volgens de Staatscourant en informatie van het CAK wordt de CVO vanaf 2026 in drie stappen afgebouwd. In 2027 volgt een extra stap, in 2028 wordt de regeling verder teruggebracht. Voor niet-AOW’ers wordt daarnaast de zogenoemde extra vermogensvrijstelling helemaal afgeschaft.
Het idee van het kabinet erachter is dat de voorzieningen vooral terechtkomen bij mensen die er het hardst van afhankelijk zijn. Dat betekent in de praktijk wel dat ouderen met een modaal pensioen en een spaarpotje van enkele tienduizenden euro’s stap voor stap meer eigen bijdrage gaan betalen.
Wat betekent dit concreet voor je rekening?
Of je het ook echt in je portemonnee voelt, hangt af van je persoonlijke situatie. Een alleenstaande AOW’er met rond de 30.000 euro aan verzamelinkomen en bijvoorbeeld 60.000 euro spaargeld krijgt met de volledige CVO een flinke korting op het bijdrageplichtig inkomen. Als die korting kleiner wordt, kruipt de eigen bijdrage omhoog.
De exacte bedragen verschillen per jaar en per situatie. Op de website van het CAK staan rekenvoorbeelden en kun je een inschatting laten maken. Voor wie zorg krijgt of in de nabije toekomst verwacht, is het verstandig die berekening op tijd te doen in plaats van te wachten op de eerstvolgende beschikking.

Waarom het peiljaar belangrijker wordt
Omdat het CAK werkt met gegevens van twee jaar terug, kan het voelen alsof je betaalt voor een situatie die niet meer actueel is. Is je inkomen inmiddels flink gedaald, bijvoorbeeld na het overlijden van een partner of door hogere zorgkosten? Dan kun je bij het CAK een peiljaarverlegging aanvragen, zodat een recenter jaar meetelt.
Datzelfde geldt bij een duidelijke daling van je vermogen. Wie door uitgaven of schenkingen onder een drempel zakt, kan vragen om een herberekening. De voorwaarden daarvoor staan op de website van het CAK.
Wat kun je nu alvast doen?
Allereerst: paniek is niet nodig. De afbouw gaat in stappen en het CAK verstuurt elk jaar een beschikking waarin precies staat hoe je bijdrage is opgebouwd. Lees die brief rustig door en controleer welke bedragen zijn gebruikt voor je inkomen en vermogen.
Twijfel je of de berekening klopt, of overweeg je bijvoorbeeld schenkingen aan kinderen of kleinkinderen om je box 3-vermogen te verlagen? Dat kan invloed hebben op je eigen bijdrage, maar ook op andere regelingen zoals toeslagen. Bij twijfel: raadpleeg een financieel adviseur of neem contact op met het CAK voor een persoonlijke berekening.
Een geruisloze verandering met voelbare gevolgen
De afbouw van de CVO is geen groot politiek nieuws en haalt de voorpagina’s niet. Toch raakt deze wijziging juist de groep die er zelden om vraagt: ouderen die netjes hun hele leven hebben gespaard en nu afhankelijk zijn geworden van langdurige zorg of beschermd wonen.
Wie weet dat deze wijziging eraan komt, kan er tenminste niet door verrast worden. De eerstvolgende beschikking van het CAK is een goed moment om de cijfers eens kritisch door te nemen. Zo kom je in 2027 niet voor een onaangename verrassing te staan.
Bron: Menszine
Ook geschreven door: CAK, Dagelijkse Standaard, CAK