Paternotte waarschuwt voor gevolgen van opmerkelijke Trump-deal met Poetin

De fractievoorzitter van D66, Jan Paternotte, is woedend op de Amerikaanse president Donald Trump. Aanleiding is een nieuwe deal waarmee de Verenigde Staten de aankoop van Russische diesel weer mogelijk maken. Volgens Paternotte spelen de Amerikanen Vladimir Poetin daarmee precies in de kaart.

Hij vatte zijn afkeer vrijdag samen in één opvallend woord: ‘oliekoekendom’. Een woordspeling, maar bepaald niet mild bedoeld. De D66-leider spreekt daarnaast van een ‘hondsberoerde’ ontwikkeling, die volgens hem direct gevolgen heeft voor de oorlog in Oekraïne.

Wat is er precies afgesproken?

Volgens meerdere internationale berichten besloten Trump en Poetin eerder deze maand in een telefoongesprek dat Washington de bestaande sancties op Russische diesel tijdelijk opschort. Die versoepeling zou gelden tot april 2027. Daarmee kan Russisch brandstof opnieuw deels op de wereldmarkt belanden.

De achterliggende reden lijkt praktisch: in de VS kampen automobilisten met hoge brandstofprijzen. Door extra Russische diesel toe te laten, hoopt het Witte Huis de prijzen aan de pomp te drukken. Een zet die vlak voor belangrijke verkiezingen electoraal goed uitkomt.

Tegelijk breekt de deal met de lijn die het Westen sinds de inval in Oekraïne hanteert. Juist het inkomen uit olie en gas werd gezien als de belangrijkste manier om de Russische oorlogskas droog te leggen.

Waarom Paternotte zo fel reageert

Paternotte vindt dat Trump met deze stap het verkeerde signaal afgeeft. Elke euro of dollar die naar Moskou stroomt, verdwijnt volgens hem uiteindelijk in de wapenproductie. En die wapens worden gebruikt in Oekraïne, waar al jaren een bloedige oorlog woedt.

Trump geeft Poetin nu miljoenen en miljoenen dollars cadeau en die gaat hij gebruiken om raketten te kopen, om drones aan te schaffen. Dat gaat veel leed veroorzaken.

Daarmee legt de D66’er de vinger op een pijnlijke plek. De Europese Unie heeft juist de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in alternatieve energie, in het afbouwen van Russisch gas en in strengere exportcontroles. Als de grootste bondgenoot vervolgens zelf de voordeur openzet, verliezen die sancties veel van hun kracht.

Wie is Jan Paternotte eigenlijk?

Jan Paternotte is sinds enkele jaren het gezicht van D66 in de Tweede Kamer. Hij nam de fractievoorzittersrol over nadat Rob Jetten doorgroeide naar een andere positie binnen de partij. Paternotte staat bekend als een scherpe debater, met een voorliefde voor Europese samenwerking en een stevige lijn richting Rusland.

Buitenlandbeleid is zijn vertrouwde terrein. Hij hamert al jaren op steun aan Oekraïne, strengere sancties en meer defensie-uitgaven binnen de NAVO. Dat maakt zijn verontwaardiging over de Amerikaanse koerswijziging ook minder verrassend: hij ziet de bondgenoot waar Nederland al decennia op bouwt, plotseling kiezen voor een gevaarlijke korte-termijn-oplossing.

Eigen upload

Wat betekent dit voor Europa?

Voor Nederland en de rest van Europa is de deal lastig. Formeel gelden hier nog altijd strikte sancties tegen Russische olieproducten. Als Amerikaanse raffinaderijen en handelaren wél vrij baan krijgen, ontstaat er een scheve markt waarop Europese bedrijven duurder uit zijn.

Daarnaast ondergraaft de stap de geloofwaardigheid van het sanctiepakket. Het was juist de bedoeling dat het Westen één front zou vormen. Een deal tussen Washington en Moskou, buiten de bondgenoten om, voedt het gevoel dat Europa er steeds vaker alleen voor staat.

Deskundigen wijzen er bovendien op dat extra inkomsten uit energie-export de Russische economie net dat beetje lucht geven dat Poetin nodig heeft om de oorlog vol te houden. Hoeveel geld er precies gaat vloeien, is nog onduidelijk, maar het gaat volgens meerdere bronnen om miljoenen tonnen diesel per maand.

Hoe nu verder?

In Den Haag zal de kwestie de komende weken ongetwijfeld opnieuw op tafel komen. De vraag is of Nederland en andere Europese landen de Amerikaanse lijn gaan volgen, publiekelijk afstand nemen, of stilletjes doorlaveren om de verhouding met Washington niet te beschadigen.

Paternotte lijkt in elk geval niet van plan zijn kritiek in te slikken. Of het Witte Huis zich iets aantrekt van verontwaardiging uit Nederland, is uiterst twijfelachtig. Maar binnen de Nederlandse politiek is het debat over de koers richting Rusland hiermee wel weer in volle hevigheid losgebarsten.

Bron: Metro Nieuws

Ook geschreven door: Duitsland Actueel, Politico, TPO