Vrijdagavond ging in een groot deel van de Drechtsteden de telefoon over met een geluid dat niemand graag hoort: een NL-Alert. Geen brand, geen ongeval, maar iets uit een hoek die de meeste mensen nooit verwachten. De bacterie E. coli is aangetroffen in het kraanwater van Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht.
Voor zo’n 200.000 inwoners betekent dat plotseling: niet zomaar een glas water uit de kraan, niet even snel tandenpoetsen, en al helemaal geen pasta afgieten met leidingwater. Alles moet eerst drie minuten koken. En dat duurt naar verwachting nog tot maandagavond.
Wat is er precies aan de hand?
De drinkwaterbedrijven Evides en Oasen vonden bij een routinecontrole sporen van de E. coli-bacterie in het leidingnet. Samen met de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid besloten ze meteen een kookadvies af te kondigen voor de drie gemeenten. Dat advies geldt de komende 72 uur.
Concreet betekent het dat al het water dat je binnenkrijgt of in je mond stopt, eerst aan de kook moet zijn geweest. Minimaal drie minuten daadwerkelijk borrelen. Voor drinken, voor koken, voor tandenpoetsen, voor ijsblokjes en voor het wassen van rauwe groenten. Douchen, handen wassen en de afwasmachine draaien mag gewoon op kraanwater.
Waarom een waterkoker niet genoeg is
Een detail dat veel mensen verrast: je moderne waterkoker is hier eigenlijk niet geschikt voor. Die slaat af zodra het water 100 graden bereikt, vaak na nog geen minuut. Voor het uitschakelen van een bacterie als E. coli moet het water echter een aantal minuten op die temperatuur blijven.
De veiligheidsregio adviseert daarom een gewone pan op het fornuis of een ouderwetse fluitketel. Zodra het water doorkookt, drie minuten op het vuur laten staan. Daarna afkoelen, in een schone kan of fles bewaren en gebruiken zoals je normaal zou doen.
Waarom E. coli echt iets is om serieus te nemen
E. coli is een bacterie die van nature in de darmen van mensen en dieren leeft. De meeste varianten zijn ongevaarlijk en horen er zelfs gewoon te zijn. Maar bepaalde stammen kunnen, als ze via voedsel of water het lichaam binnenkomen, flinke maag- en darmklachten veroorzaken. Denk aan diarree, buikkramp, koorts en in sommige gevallen langere infecties.
Vooral jonge kinderen, ouderen en mensen met een verzwakte weerstand lopen een hoger risico op complicaties. Voor gezonde volwassenen blijft de kans op ernstige problemen klein, maar het is logisch dat instanties geen risico’s nemen zodra zo’n bacterie in drinkwater opduikt. Heb je klachten die je niet vertrouwt? Raadpleeg dan je huisarts.
Eerst sms, toen pas NL-Alert
Opvallend aan deze actie is dat er eerst een sms en e-mail uitgingen aan klanten die hun gegevens bij het waterbedrijf hadden achtergelaten. Pas daarna volgde rond de avonduren het brede NL-Alert, omdat lang niet iedereen via die andere kanalen bereikt werd. Buurtapps, supermarktgesprekken en oude mond-tot-mondreclame deden de rest.
Het toont opnieuw hoe versnipperd de communicatie in een noodsituatie kan zijn. Wie geen smartphone heeft, niet op de hoogte is van een nieuwsbericht of slecht Nederlands leest, blijft kwetsbaar. Daarom roepen de gemeenten op om buren, ouders en alleenstaande ouderen even persoonlijk in te lichten. Een belletje of een aanbel doet vaak meer dan een digitaal alert.
Wat het in huis betekent
Voor wie er middenin zit, is het allemaal best ingrijpend. Een kop koffie, de pasta, het flesje voor de baby, het glas bij het slapengaan, en zelfs het bakje water voor de hond: alles vraagt opeens een extra stap. Veel huishoudens zijn massaal flessenwater gaan halen, en supermarkten in de regio meldden vrijdagavond al opvallend lege schappen.
Op zich is flessenwater een prima tijdelijke oplossing, maar het levert flink wat plastic op als iedereen er een paar dagen op draait. Een alternatief is om een keer per dag een grote pan water op te zetten, een uurtje te laten koken en afkoelen, en de inhoud over schone kannen of glazen flessen te verdelen. Scheelt boodschappen sjouwen én plastic.
Bedrijven, scholen en horeca
Niet alleen huishoudens merken het. Restaurants, scholen, kinderdagverblijven en zorginstellingen in de drie gemeenten moeten plotseling ook nadenken over hoe ze hun gasten, leerlingen en patiënten van veilig water voorzien. Veel horecazaken zijn overgestapt op flessenwater, sommige passen hun menu tijdelijk aan.
Voor kappers, sportscholen en bedrijfskantines geldt vooral: kraanwater drinken niet, douchen en handen wassen wel. De veiligheidsregio communiceert dat dagelijks bij. Hoe lang het advies precies duurt, hangt af van de uitkomst van vervolgmonsters. Pas als die meerdere keren schoon zijn, kan het worden opgeheven.
Hoe komt zo’n bacterie eigenlijk in het water?
De exacte oorzaak is op het moment van schrijven nog onbekend en wordt onderzocht. In het algemeen kan E. coli in een waterleidingnet terechtkomen door verontreiniging bij werkzaamheden, een drukverlies in een leiding, een lek of een probleem bij de inname van oppervlaktewater. Nederland heeft een van de strengste drinkwatersystemen ter wereld, maar volledig uitsluiten van zo’n incident kan ook hier niet.
Voor de inwoners van Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht is het vooral een kwestie van een paar dagen geduld, een pan op het vuur en een oogje op de buren. De rest komt vanzelf, zodra Evides en Oasen weer groen licht kunnen geven.
Bron: Menszine
Ook geschreven door: NOS, Hart van Nederland, DordtCentraal