Het minderheidskabinet rekende erop het belastingplan zonder veel tegenstand door de Kamer te krijgen, maar JA21-fractieleider Joost Eerdmans stoort zich daar aan. Hij dient samen met de SGP vandaag een lijst met vier voorwaarden op asielbeleid in bij minister Bart van den Brink. Zonder toezeggingen geen medewerking. Dat is de harde lijn.
Het gaat hier om een forse zaak. Het belastingplan vormt het financiële raamwerk voor de regeerplannen in het komende jaar, en een rechtse meerderheid ontbreekt. Eerdmans is zich daarvan terdege bewust en zet zijn positie nu strategisch in als onderhandelingsmiddel.
Dit staat er op het lijstje
De vier punten die JA21 en SGP vandaag indienen, zijn volgens Eerdmans niet onderhandelbaar. Hij somde ze op in talkshow Goedemorgen Nederland en liet weinig ruimte voor interpretatie.
Punt één: het dwangelement uit de Spreidingswet moet eraf. Op dit moment staan 83 gemeenten onder toezicht van het Rijk, omdat zij volgens de wet verplicht opvangplekken moeten regelen. Eerdmans noemt dat haaks op de lokale democratie en wil dat die dwang verdwijnt. De wet zelf hoeft wat hem betreft niet volledig van tafel.
Punt twee gaat over Syriërs met een tijdelijke verblijfsstatus. Volgens Eerdmans zijn er zo’n 150.000 Syriërs in Nederland, van wie ongeveer 70.000 een tijdelijke status hebben. Hij wil die statussen opnieuw laten beoordelen. Zijn stelling: Syrië is grotendeels veilig verklaard, en wie afgewezen wordt, kan terug.
Buitenland als voorbeeld
Punt drie is de instroom zelf. Eerdmans wijst naar België, waar sinds vorig jaar geen alleenstaande mannen meer worden opgevangen. Volgens hem is de instroom daar met zo’n dertig procent gedaald. Oostenrijk heeft volgens hem een stop op nareizigers ingesteld. Hij wil dat Nederland dat voorbeeld volgt.
Punt vier is misschien wel het meest in het oog springend. Eerdmans wil de hele Nederlandse asielprocedure verplaatsen naar een ander land, en noemt Zambia als voorbeeld. Een deal met een land buiten Europa, waar aanvragen behandeld worden. Hij noemt het zelf ‘een darling’ van zijn plan.
“Kijk, als al die landen strenger worden dan Nederland, dan weet je één ding: ze komen naar Ter Apel. Wij moeten strenger worden.”
Waarom nu, en waarom via het belastingplan?
Dat JA21 juist het belastingplan gebruikt als hefboom, is geen toeval. Dat plan is volgens Eerdmans ‘de basis voor alles’, en dus het moment waarop een kleine partij maximale invloed kan uitoefenen. Links wil er dingen uit halen, rechts dus ook. Migratie beperken levert op termijn geld op, is zijn redenering, en past daarmee logisch in een financiële discussie.
De timing is bovendien pijnlijk voor het kabinet. Asielminister Van den Brink luidde onlangs zelf de noodklok en vroeg gemeenten om extra opvangplekken en woningen voor statushouders. Volgens Eerdmans kwamen er vorige week nog eens 910 asielzoekers binnen en liggen er bij de IND zo’n 50.000 aanvragen op afhandeling te wachten. Een aanvraag duurt gemiddeld anderhalf jaar.
Joost Eerdmans (JA21) voert druk kabinet op: ‘Geen asielmaatregelen, geen steun belastingplan’ #WNL
https://t.co/aRFy7EJXDR— WNL Vandaag (@WNLVandaag) October 15, 2026
De risico’s van dit spel
Presentator Frank van Leeuwen hield Eerdmans voor dat hij hiermee misschien de deur naar rechts dichtgooit. De Spreidingswet is immers een belangrijke stok achter de deur voor het kabinet, en opgeven zal niet makkelijk gaan.
Eerdmans wuift die zorg weg. Nederland heeft volgens hem jarenlang vrijwillige opvang gehad, en de dwangwet werd verkocht met de belofte dat de grenzen zouden sluiten. Die grenzen staan volgens hem nog altijd open, en ondertussen krijgen gemeenten een azc ‘door de strot geduwd’. Hij noemt dat niet acceptabel.
Of de minister vandaag inderdaad met ‘een positieve houding’ reageert, zoals JA21 hoopt, is de vraag. Veel eerdere pogingen om de asielinstroom te beperken, van kabinet-Rutte IV tot nu, strandden bij rechters, de Raad van State of in Brussel. Een land als Zambia inschakelen voor asielprocedures is bovendien juridisch en diplomatiek allerminst een invuloefening.
Wat betekent dit voor de lezer
Voor de gemiddelde Nederlander hangt er veel aan dit potje politiek armpjedrukken. Het belastingplan bepaalt in grote lijnen wat je volgend jaar netto overhoudt, hoeveel je kwijt bent aan toeslagen en hoe het kabinet nieuwe uitgaven dekt. Als dat plan vastloopt op een asielruzie, kan dat gevolgen hebben die ver buiten het migratiedossier reiken.
Tegelijk weet Eerdmans dat hij met deze eisen niet alleen rechts aanspreekt. Een groot deel van zijn achterban verwacht harde taal over migratie, en koerswijzigingen in België en Duitsland geven hem munitie. De komende dagen worden daarmee een lakmoesproef voor het minderheidskabinet, en voor de vraag hoe stevig de brug naar rechts eigenlijk is.
Bron: WNL
Ook geschreven door: JA21