Nieuwe EU-regel vanaf 2028 jaagt kosten omhoog: dit ga jij straks extra betalen per maand

Vanaf 2028 betaal je via je benzinepomp en je gasrekening mee aan een nieuw Europees klimaatsysteem. Het heet ETS2, en het kan voor sommige huishoudens tientallen euro’s per maand schelen. Wat is het, wie merkt het, en wat kun je eraan doen?

Wat is ETS2 eigenlijk?

De Europese Unie heeft sinds jaar en dag een systeem waarin grote vervuilers betalen voor hun CO2-uitstoot: het ETS1. Industrie en elektriciteitscentrales kopen daarvoor emissierechten op een Europese markt. Hoe meer ze uitstoten, hoe meer rechten ze nodig hebben.

ETS2 is de uitbreiding daarvan. Het richt zich op twee sectoren waar de uitstoot tot nu toe traag daalde: gebouwen die met gas verwarmd worden, en wegvervoer op benzine of diesel. Het systeem zou in 2027 starten, maar gaat nu pas in 2028 volledig draaien.

Belangrijk om te weten: jij koopt zelf geen rechten. De brandstof- en energieleveranciers moeten dat doen, en zij verrekenen die kosten in de prijs aan de pomp en op je gasrekening.

Hoeveel gaat het kosten?

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft berekend hoe groot het verschil per huishouden kan zijn. De spreiding is fors, omdat het volledig afhangt van hoeveel fossiele brandstof je gebruikt.

Een klein appartement met een cv-ketel en zo’n 6.000 kilometer per jaar op benzine? Dan zit je volgens het PBL rond de tien tot twintig euro per maand extra in 2030. Een groot, ouder vrijstaand huis gecombineerd met 20.000 kilometer rijden per jaar kan oplopen tot dertig tot zeventig euro per maand.

En wie volledig elektrisch rijdt en met een warmtepomp verwarmt? Die merkt er in principe niets van. Dat is precies de bedoeling van het systeem: een prijsprikkel om over te stappen op alternatieven met minder uitstoot.

Schattingen, geen zekerheden

Het zijn nadrukkelijk schattingen. De werkelijke kosten hangen af van de CO2-prijs op de Europese markt, en die kan schommelen. Vooral na 2030, als de uitstootplafonds verder omlaag gaan, kan de prijs per ton flink stijgen.

Het PBL waarschuwt expliciet voor het risico op energiearmoede. Huishoudens met een laag inkomen wonen vaker in slecht geisoleerde woningen en hebben minder geld om te investeren in een warmtepomp of zonnepanelen. Juist zij dreigen dus de hoogste rekening te krijgen.

Wie kan zelf bijsturen, en wie niet?

In theorie kun je de extra kosten beperken door minder fossiele brandstof te gebruiken. Isoleren, een warmtepomp, een elektrische auto of simpelweg minder kilometers maken, het helpt allemaal. Voor huiseigenaren is dat een afweging die ze zelf kunnen maken, eventueel met subsidie.

Voor huurders ligt het ingewikkelder. Zij zijn afhankelijk van hun verhuurder voor isolatie en het type verwarming. Daarom wil het kabinet de aanpak van slechte energielabels in huurwoningen versnellen, zodat huurders niet vastzitten in een tochtig huis met een gasketel terwijl de gasprijs stijgt.

Wat doet de overheid om de klap te dempen?

Een deel van de opbrengsten uit de veilingen van emissierechten gaat naar een Sociaal Klimaatfonds. Dat is een Europees fonds dat kwetsbare huishoudens en kleine ondernemers moet ondersteunen bij de overstap. Volgens de Europese Commissie gaat het tussen 2026 en 2032 om ruim 86 miljard euro in totaal, deels gefinancierd door de lidstaten zelf.

Nederland werkt aan een eigen Sociaal Klimaatplan met maatregelen voor isolatie, warmtepompen en een energiefonds. Hoe dat er precies uit komt te zien, en wie er recht op heeft, wordt de komende jaren ingevuld.

FB-UG-format - 2026-05-12T134615.111

Geen nieuwe Haagse belasting

Wat opvalt in het debat: ETS2 wordt soms gepresenteerd als een nieuwe Nederlandse belasting, maar dat klopt niet. Het is een Europese afspraak die al jaren in de planning zit en in vergelijkbare vorm al draait in landen als Duitsland. Nederland voert dezelfde regels in als de rest van de EU.

Het achterliggende idee is klassiek: de vervuiler betaalt. Door fossiele brandstoffen duurder te maken hoopt Brussel dat huishoudens en bedrijven sneller overstappen op schonere alternatieven. Voorstanders zeggen dat dat nodig is om de klimaatdoelen voor 2030 te halen. Critici wijzen erop dat energie al duur is, en dat de rekening vooral terechtkomt bij mensen die de overstap niet zomaar kunnen betalen.

Wat betekent het voor jou?

Of je ETS2 in je portemonnee gaat voelen hangt sterk af van je woning, je auto en je inkomen. Wie nu al elektrisch rijdt en een goed geisoleerd huis heeft, merkt er weinig van. Wie in een ouder huis woont en veel kilometers maakt op benzine of diesel, kan zich beter voorbereiden op een hogere maandrekening vanaf 2028.

De komende jaren wordt duidelijker hoe Nederland de compensatie precies invult en hoe snel de CO2-prijs oploopt. Tot die tijd blijft het kijken naar je eigen situatie: waar gebruik je fossiele brandstof, en welke stappen zijn voor jou haalbaar?

Bron: RTL Nieuws

Ook geschreven door: European Commission, PBL, Clean Energy Wire