Voor het eerst krijgt Europa één set regels voor het welzijn van honden en katten. Geen rommelige fokkers meer die met dezelfde teef blijven doorgaan tot er pups uitkomen die nauwelijks ademhalen. En geen kat meer zonder chip. Wat verandert er precies, en vanaf wanneer merk jij er iets van?
Het Europees Parlement heeft eind april ingestemd met een nieuwe verordening die de fok, handel en het houden van honden en katten flink aan banden legt. Het is de eerste keer dat de EU brede welzijnsregels vastlegt voor onze populairste huisdieren. De ministers van de lidstaten moeten er nog formeel mee instemmen, maar de richting is duidelijk.
Wat wordt er verboden?
De grootste klap valt voor de zogeheten doorfokkers. Fokken met nauw verwante dieren wordt verboden, net als het kweken van honden en katten met extreme uiterlijke kenmerken. Denk aan rassen met zo’n korte snuit dat ze permanent kortademig zijn, of dieren met een schedel die te klein is voor hun hersenen.
Daarnaast komt er een verbod op het verminken van honden en katten voor shows en wedstrijden. Het couperen van oren of staarten puur voor de looks is in Nederland al niet meer toegestaan, maar straks geldt dat in alle 27 lidstaten. Ook mag je je hond niet meer permanent vastbinden, behalve als een dierenarts dat tijdelijk nodig vindt.
Chipplicht: niet meteen, wel onvermijdelijk
De chipplicht is misschien wel het meest praktische gevolg voor gewone huisdiereigenaren. Alle honden en katten die in de EU verkocht worden, moeten over vier jaar gechipt en geregistreerd zijn in nationale databases die onderling uitwisselbaar zijn. Voor honden bestaat die plicht in Nederland al sinds 2013, maar voor katten is dit nieuw.
Voor mensen die nu al een dier hebben, is er een ruime overgangsperiode ingebouwd. Particuliere hondeneigenaren krijgen tien jaar de tijd, kateneigenaren zelfs vijftien jaar. Wie nu een jonge kat koopt, hoeft pas rond 2041 verplicht een chip te laten plaatsen. De wetgever wil voorkomen dat miljoenen mensen ineens met hun oude poes naar de dierenarts moeten.
Waarom nu pas?
Bijna 44 procent van de huishoudens in de EU heeft een huisdier. Tegelijk is de illegale puppyhandel uitgegroeid tot een miljardenbusiness. Pups worden in Oost-Europa massaal gefokt onder belabberde omstandigheden en vervolgens via internet verkocht aan nietsvermoedende kopers in Nederland, Duitsland of België.
Die handel kan alleen bestaan omdat ieder land zijn eigen regels heeft. Een fokker in het ene land hoeft zich niet te registreren, terwijl dat in een buurland wel moet. Met één Europese standaard wordt het voor handelaren een stuk lastiger om door de mazen te glippen. Fokkers moeten zich straks overal registreren en de afkomst van elk dier moet via de chip te herleiden zijn.
Ook geïmporteerde dieren vallen eronder
Een belangrijk detail: de regels gelden niet alleen voor dieren die binnen de EU worden gefokt, maar ook voor honden en katten die uit landen buiten Europa worden ingevoerd. Dat is cruciaal, omdat een groot deel van de illegale handel via landen aan de buitenrand van Europa loopt.
Dat betekent dat dierenwinkels, asielen en bemiddelaars beter moeten kunnen aantonen waar een dier vandaan komt. Voor consumenten kan het straks makkelijker worden om te checken of die schattige pup wel een legale achtergrond heeft. Geen chip met traceerbare herkomst? Dan klopt er waarschijnlijk iets niet.
Wat betekent dit voor jou als baasje?
Op korte termijn weinig. Heb je nu al een gechipte hond, dan verandert er niks. Heb je een kat zonder chip, dan heb je nog jaren om dat in orde te maken. De impact zit vooral aan de aanbodkant: bij fokkers, handelaren en mensen die overwegen een dier aan te schaffen.
Wel is het slim om bij een nieuwe aanschaf goed te letten op papieren, chip en herkomst. Een betrouwbare fokker laat je de moederhond zien, heeft een nestregistratie en is geregistreerd. Wie zijn pup uit een achterbak verkoopt op een parkeerplaats, voldoet bij voorbaat al niet aan de nieuwe regels.
De rol van Nederland
Nederland heeft binnen Europa lang gepleit voor strengere fokregels. Vooral het probleem van zogenoemde broodfokkers, mensen die in schuren tientallen teven houden om zoveel mogelijk pups te produceren, kwam in regio’s als Brabant herhaaldelijk in het nieuws met veroordelingen voor verwaarlozing.
De nieuwe verordening sluit aan bij beleid dat hier al deels bestond, maar maakt het sluitend: een fokker kan niet langer zijn praktijk verplaatsen naar een land met soepelere regels. Voor dierenwelzijnsorganisaties is dat een doorbraak waar al jaren op werd gehoopt.
En nu?
De ministers van de EU-lidstaten moeten het voorstel nog formeel goedkeuren, maar dat geldt vaak als een hamerstuk. Daarna krijgen lidstaten tijd om de regels in nationale wetten te verwerken. De eerste echte effecten zijn rond 2030 te verwachten, wanneer de chipplicht voor verkoop ingaat.
Tot die tijd verandert er voor de meeste Nederlandse huisdiereigenaren niet veel. Maar wie zich ergerde aan de eindeloze stroom misvormde rashonden in de wachtkamer van de dierenarts, kan in elk geval hopen dat het tij keert. De Europese hond en kat van de toekomst moet vooral een gezond dier zijn, niet een wandelend modeplaatje.
Bron: Metro Nieuws