Twaalf maanden eerder straalde Rob Jetten op het moment dat de verkiezingsresultaten bekend werden. De politicus had het voor velen onmogelijk geachte gepresteerd: D66 vanuit een minimaal startpunt naar een verkiezingsoverwinning brengen. Maar acht maanden nadat hij in het Torentje zijn eed aflegde, schildert de meest recente peiling van Maurice de Hond een volledig ander plaatje.
Peil.nl maakte op vrijdag 23 oktober wederom een tussenstand openbaar. De getallen die daaruit naar voren komen, bieden de drie coalitiepartijen weinig aanleiding tot vreugde. Terwijl het buiten regent tegen de ramen van het Binnenhof, lijkt het enthousiasme van oktober vorig jaar achter de muren van het regeringsgebouw verdwenen te zijn.
Van 66 naar 39 zetels in acht maanden
Het kabinet-Jetten is een minderheidskabinet van D66, VVD en CDA, beëdigd op 23 februari 2026. Bij de verkiezingen van oktober 2025 haalden die drie partijen samen 66 zetels. In de nieuwe peiling van De Hond blijven daar nog 39 van over.
Dat is een verlies van 27 zetels in minder dan een jaar tijd. D66 staat op 16, de VVD op 12 en het CDA op 11. Volgens de peiler is daarmee ongeveer 40 procent van de kiezers die vorig jaar op deze drie partijen stemden inmiddels afgehaakt.
Voor een regeringscoalitie die zonder meerderheid in de Tweede Kamer begon, is dat een pijnlijke tussenstand. Het kabinet moest sowieso al bij elke stemming op zoek naar extra steun. Nu lijkt ook het draagvlak onder de eigen achterban scheurtjes te vertonen.
De nieuwe grootste staat links van het midden
Opvallend aan de peiling is wie de leiding heeft overgenomen. Niet een van de regeringspartijen, maar PRO van Jesse Klaver staat met 30 zetels bovenaan. De linkse combinatie profiteert zichtbaar van de onvrede over het kabinet.
Daarachter is het beeld versnipperd. JA21 komt uit op 20 zetels, de PVV op 19. Forum voor Democratie staat op 12, net als de VVD. Ook kleinere partijen als 50PLUS, de SP, de Partij voor de Dieren, Volt en de SGP houden volgens de peiling allemaal een plek in de Kamer.
Wat opvalt: de drie partijen die samen het kabinet dragen staan in de peiling niet eens meer gezamenlijk aan kop. PRO alleen zit dicht in de buurt van hun gezamenlijke zeteltal. Dat is politiek gezien een zeldzame situatie voor een nog zo jong kabinet.
Wie was Rob Jetten ook alweer, en hoe kwam hij hier?
Even een stapje terug voor wie het niet meer paraat heeft. Rob Jetten (D66) was onder het kabinet-Rutte IV minister voor Klimaat en Energie. Toen D66-leider Sigrid Kaag opstapte, nam hij het partijleiderschap over.
Bij de Tweede Kamerverkiezingen van oktober 2025 wist hij D66 een forse verkiezingswinst te bezorgen. Na een langdurige formatie, die werd afgerond rond de jaarwisseling, ging het kabinet uiteindelijk in februari 2026 van start. D66, VVD en CDA kozen voor een middenkabinet zonder meerderheid, met Jetten als minister-president.
Toen was de toon er een van voorzichtig optimisme. Een nieuw begin na jaren Rutte, een jongere lichting bewindslieden, en de belofte van rust en tempo. Acht maanden later lijkt die rust ver te zoeken.
Peiling is geen verkiezing
Belangrijk om te onthouden: een peiling is geen verkiezingsuitslag. Peil.nl geeft een momentopname van hoe mensen nu zouden stemmen, niet van hoe het Nederland er over anderhalf jaar politiek voor staat. In theorie kan het beeld binnen een paar maanden weer draaien.
Toch zijn tussenstanden als deze politiek niet onbelangrijk. In maart 2027 staan de Provinciale Statenverkiezingen op het programma. Die bepalen mede de samenstelling van de Eerste Kamer. Een coalitie die in de peilingen zo laag staat, loopt daar het risico ook in de senaat verder in de problemen te komen.
Druk op de ketel
Voor de drie regeringspartijen betekent dit vooral dat de interne druk toeneemt. Binnen een coalitie waarin elke stemming al een rekensom is, komt bij tegenvallende peilingen al snel de vraag naar boven of de koers wel klopt. Wie moet bewegen, wie houdt vast, en voor welke prijs?
Voor Jetten persoonlijk is het beeld dubbel. Hij is net een jaar van zijn verkiezingsoverwinning verwijderd, maar al bezig met het blussen van politieke brandjes. De komende maanden moet blijken of hij het tij nog kan keren, of dat de peiling van 23 oktober een voorbode is van iets groters.
De komende peilingen zullen in elk geval nauwlettend gevolgd worden. Niet alleen in Den Haag, maar ook in de provinciehuizen waar de voorbereidingen voor de verkiezingen van 2027 inmiddels op gang beginnen te komen.
Peiling: stuurloze VVD op weg naar de afgrond. Wie redt het kabinet? #DDDP
— @mauricedehond op X https://x.com/mauricedehond/status/2106806537008415140
Bron: Menszine
Ook geschreven door: NieuwRechts, Dagelijkse Standaard, Peilingen Nederland