De waarheid achter de gekleurde vlekjes op bijna elke verpakking

Je ziet ze op bijna elke chipszak, koekjesverpakking of zak snoep: een rijtje gekleurde blokjes of stippen op de naad. Zwart, blauw, roze, geel, soms een streepje groen. Online gaan er al jaren hardnekkige verhalen rond over wat die kleurtjes zouden betekenen. En vrijwel alles wat je erover hoort, klopt niet.

De echte uitleg is eigenlijk veel saaier dan de samenzweringen op social media. Maar ook een stuk geruststellender.

De mythe die maar niet uitsterft

Het verhaal dat je waarschijnlijk wel eens hebt voorbij zien komen: de kleur van die blokjes zou laten zien hoe gezond of natuurlijk een product is. Groen staat dan voor pure ingrediënten, rood voor allerlei toevoegingen, zwart voor volledig kunstmatige rommel.

Klinkt logisch genoeg om door te sturen in de familie-app. Het is alleen volledig verzonnen. Geen enkele fabrikant zou stiekem op de buitenkant van een zak chips verklappen dat het product vol chemicaliën zit. Marketingafdelingen werken precies de andere kant op.

Waar de blokjes echt voor dienen

De blokjes hebben een nuchtere, technische naam: drukkerstekens of kleurcontroleblokjes. Ze horen bij het drukken van de verpakking en zeggen niets over de inhoud. Ze zeggen iets over de inkt.

Verpakkingen worden meestal gedrukt met vier basiskleuren: cyaan, magenta, geel en zwart. Dat noemt de drukwereld CMYK. Door die vier kleuren in verschillende verhoudingen over elkaar te leggen, ontstaat elke andere kleur en elk plaatje op de zak. Van het felle oranje van een paprikachips tot het diepe rood van een ketchupfles.

Wat de drukker ermee controleert

Voor de drukker zijn die blokjes een soort meetlat. Hij kijkt naar twee dingen tegelijk. Klopt de sterkte van elke kleur, dus is geen enkele inkt te licht of juist te donker aangebracht? En liggen alle vier de kleuren netjes op elkaar, zonder dat er eentje een fractie verschoven is?

Staat er iets scheef of zit een kleur ernaast, dan zie je dat meteen aan die blokjes. De drukpers wordt dan bijgesteld tot het weer klopt. Zo rolt elke zak chips uit dezelfde productielijn met precies dezelfde kleuren. Geen pak waarop het logo opeens paars uitslaat.

Het zijn dus geen geheime symbolen voor de consument. Het is gereedschap voor de mensen die de machines bedienen.

Waarom je ze soms wel en soms niet ziet

Soms zitten de blokjes overduidelijk in beeld, soms zijn ze bijna verstopt. Dat hangt af van hoe de verpakking gevouwen, geplakt en afgesneden wordt. Bij een chipszak loopt de naad meestal aan de achterkant, en daar belanden de drukkerstekens vaak op. Bij andere verpakkingen worden ze juist weggewerkt aan de binnenkant of langs een lijmrand.

De volgorde van de kleuren is geen vast wereldwijd systeem. Welke kleuren je ziet, hangt af van welke inkten voor díe specifieke verpakking gebruikt zijn. Een zak in vooral blauw en geel heeft andere controleblokjes nodig dan een zak die hoofdzakelijk rood is. Er zit geen verborgen boodschap in.

Waarom de mythe toch blijft hangen

Dit soort verhalen heeft een ingebouwde aantrekkingskracht. Het idee dat er een geheime code op verpakkingen staat die fabrikanten je liever niet vertellen, voelt spannend. Het past in het bredere wantrouwen tegenover de voedingsindustrie, en dat is in sommige gevallen ook best terecht.

Alleen werkt het hier dus niet zo. Wil je weten wat er in je product zit, dan moet je niet bij die blokjes zijn. De ingrediëntenlijst en de voedingswaardetabel op de achterkant zijn de plekken waar de echte informatie staat. Verplicht door Europese wetgeving, gecontroleerd door autoriteiten zoals de NVWA.

Bron: thedailymeal.com

Ook geschreven door: The Daily Meal, Reader’s Digest, Mental Floss