Wie deze week langs de pomp rijdt, slikt waarschijnlijk even. De brandstofprijzen kruipen weer omhoog en in België gaat de maximumprijs voor een liter benzine richting de 2 euro. Ook in Nederland zit de teller flink in het rood.
De oorzaak ligt grotendeels buiten onze landsgrenzen. Oplopende spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten zorgen voor onrust op de oliemarkt. En zoals altijd voelen automobilisten dat als eerste in hun portemonnee.
Wat er in België gebeurt
In België werkt het systeem anders dan bij ons. Daar legt de overheid een officiële maximumprijs vast voor brandstof. Pomphouders mogen die niet overschrijden, maar wel onder de prijs gaan zitten. Volgens cijfers van organisaties als Brafco en Carbu loopt die maximumprijs voor benzine 95 (E10) richting de 2 euro per liter.
Voor de duurdere benzine 98 (E5) ligt het plafond zelfs nog hoger. Voor veel Belgische automobilisten betekent dat opnieuw rekenen bij de pomp. Vooral wie veel kilometers maakt, ziet het verschil meteen in zijn maandbudget.
En in Nederland?
Bij ons gaat het al een tijd hard. De landelijke adviesprijs voor een liter Euro 95 (E10) schommelt rond de 2,63 euro, volgens gespecialiseerde brandstofsites die de cijfers dagelijks bijhouden. Eerder deze maand werd op Bevrijdingsdag al een nieuwe recordprijs aangetikt.
Diesel is amper goedkoper. De adviesprijs ligt nauwelijks lager dan die van benzine, iets wat een paar jaar geleden nog ondenkbaar was. Wie destijds een dieselauto kocht voor de zuinigheid, kijkt nu vooral naar een dure rekening.
De adviesprijs is overigens niet wat je overal betaalt. Aan de snelweg ligt de prijs vaak hoger, terwijl je bij onbemande pompen in dorpen flink wat centen per liter kunt besparen. Voor automobilisten loont het meer dan ooit om te vergelijken.
De Iran-VS-factor
De directe aanleiding voor de huidige prijsstijgingen ligt in het Midden-Oosten. De gesprekken tussen Iran en de Verenigde Staten zijn vastgelopen en er klinken berichten over schermutselingen en wederzijdse dreigementen. De oliemarkt is gevoelig voor dat soort signalen.
Iran is een grote olieproducent en bovendien controleert het de Straat van Hormuz, een smalle zeestraat waar een groot deel van de wereldhandel in olie doorheen vaart. Elk gerucht over een blokkade of escalatie jaagt de prijs van een vat ruwe olie omhoog. En als de olieprijs stijgt, volgt de pompprijs vrijwel automatisch.
Waarom het bij ons extra pijn doet
Nederland is in Europa structureel een van de duurste landen om te tanken. Dat komt niet alleen door de olieprijs, maar ook door belastingen. De accijns op benzine ligt op ruim 84 cent per liter, op diesel iets boven 55 cent per liter. Daar bovenop komt nog btw.
Het gevolg: als de kale productprijs met 10 cent stijgt, betaal je aan de pomp uiteindelijk meer, omdat over een deel van die verhoging ook nog btw wordt geheven. Dat maakt schommelingen voor de consument extra voelbaar.
De toezichthouder ACM kijkt sinds de onrust in Iran kritischer mee. De waakhond meldt dat de winsten bovenin de brandstofketen zijn opgelopen sinds het uitbreken van het conflict. Of dat blijvend is, moet verder onderzoek uitwijzen.
Wat experts verwachten
Economen blijven voorzichtig in hun voorspellingen. Sommige analisten denken dat de gemiddelde brandstofprijs richting het einde van het jaar weer iets kan zakken als de spanningen afnemen. Andere scenario’s zijn somberder.
Rabobank-economen hebben eerder gewezen op een mogelijk ongunstig scenario waarin de benzineprijs richting de 3 euro per liter zou kunnen pieken. Dat is geen voorspelling, maar een schets van wat er kan gebeuren als belangrijke olie-infrastructuur geraakt wordt. Het laat wel zien hoe gevoelig de markt nu is.
Tips om de pijn iets te verzachten
Helemaal ontsnappen aan de hoge prijzen kan niemand, maar wie wil besparen, heeft een paar opties. Apps en websites die brandstofprijzen vergelijken, laten zien waar je in jouw buurt het voordeligst tankt. Verschillen van 10 tot 20 cent per liter zijn geen uitzondering.
- Vermijd waar mogelijk de snelweg-pompen, die zijn doorgaans het duurst.
- Onbemande tankstations rekenen vaak een paar cent minder per liter.
- Plan grote tankbeurten op momenten dat de adviesprijs net is verlaagd.
- Rustiger rijden scheelt aantoonbaar in verbruik en dus in kosten.
Ook in België loont vergelijken, ook al ligt de maximumprijs vast. Veel pomphouders zitten daar een paar cent onder, zeker buiten de stadcentra en aan de rand van industrieterreinen.
Hoe nu verder
De brandstofmarkt blijft in de greep van geopolitiek. Zolang het tussen Iran en de Verenigde Staten niet luwt, blijft de kans op verdere prijsstijgingen reëel. Tegelijk kunnen prijzen ook zomaar dalen als er een diplomatieke doorbraak komt of als landen meer olie op de markt brengen.
Voor de gewone automobilist is dat een onrustig vooruitzicht. Tanken is geen luxe-uitgave, maar voor wie afhankelijk is van de auto voor werk of zorg een vaste kostenpost. En die post wordt voorlopig niet kleiner.
Wie zich zorgen maakt over de impact op het huishoudboekje, kan kijken of het reispatroon anders kan: vaker carpoolen, vaker de fiets, of waar mogelijk thuiswerken. Bij twijfel over je financiële situatie: raadpleeg een onafhankelijk financieel adviseur.
Bron: Metro Nieuws
Ook geschreven door: Brafco, NU.nl, Brandstof-zoeker.nl